İYÖS nedir? İdari Yargı Ön Sınavı kimler girer, kaç soru (2026)

İYÖS'ün adı çoğu zaman HMGS'nin yanında geçer, ama ikisi farklı kapıları açar. Bu sayfa İYÖS'ün kime göre olduğunu, sınavın neyi ölçtüğünü ve geçtikten sonra yolun nereye gittiğini anlatıyor. Kural ve rakamlar 2026 kılavuzundan ve yürürlükteki mevzuattan alındı; tarihli bilgiler 22 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir.

İYÖS kimin sınavı?

İYÖS, İdari Yargı Ön Sınavı'nın kısaltmasıdır. Hâkimler ve Savcılar Kanunu, idari yargı hâkim yardımcılığına hukuk fakültesi dışından da aday almaya izin verir: hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık öğrenim görmüş olanlar. Kanun bu adaylar için "Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı veya İdari Yargı Ön Sınavında başarılı olmak" şartını koyar. Hukuk mezunu için bu şart HMGS'dir, diğer dört alanın mezunu için İYÖS.

Sınırı kılavuz net çizer: "Lisans alan kodu sadece 3209 (Hukuk) olan adayların İYÖS başvurusu sistem tarafından engellenecektir." Yani hukuk mezunu İYÖS'e başvuramaz. Başvuruda aday ayrıca dört alandan birinden mezun olduğunu bildiren maddeyi işaretlemek zorundadır. Başvuruda belge istenmez; eğitim bilgisi YÖKSİS'ten gelir.

HMGS ile yan yana: ne aynı, ne farklı?

İki sınav aynı kılavuzla, aynı gün ve aynı saatte yapılır. Aynı kalan çerçeve şu:

Kılavuz iki sınav için "Sınavda ortak soru yer alabilecektir" der. Kanun İYÖS için yalnız asgariyi belirler: en az iki yılda bir. Yönetmelik ise yılda bir kez, Eylül'de yapılacağını yazar.

120 soru derslere nasıl dağılır?

Kılavuz ders başına soru sayısı değil yüzde verir. Soru sayısını yüzdeyi 120 ile çarparak bulursun (hesap: %10 × 120 = 12; %7,5 = 9; %5 = 6; %2,5 = 3). Yan sütun aynı dersin HMGS'deki yüzdesi.

Toplam: 12 + 12 + 9 × 5 + 6 × 4 + 27 = 120 (hesap). Farkın yönü açık: İYÖS kamu hukukuna ve mali alana ağırlık verir. Vergi Hukuku'nun payı HMGS'nin dört katı, Maliye ve Ekonomi ile Türk İdari Teşkilatı yalnız İYÖS'te var. Buna karşılık Ticaret Hukuku'nun tamamı, İcra ve İflas, Avukatlık Hukuku ve Türk Hukuk Tarihi İYÖS'te yok.

Çalışma ipucu: dersler hâkimlik yazılısıyla örtüşüyor

İYÖS geçildikten sonra sıradaki engel idari yargı yazılı sınavıdır. O sınavın alan bilgisi iki testten oluşur: ortak alan (Anayasa, İdare, İdari Yargılama Usulü, Hukuk Yargılama Usulü, Medeni Hukuk, Milletlerarası Hukuk-Milletlerarası Özel Hukuk) ve idari yargı testi (Borçlar Genel, Ceza Genel, Vergi, Vergi Usul, Maliye-Ekonomi, Ticari İşletme-Şirketler).

Bu 13 dersin İYÖS'teki yüzdelerini topla: 7,5 + 10 + 7,5 + 5 + 7,5 + 2,5 + 2,5 + 7,5 + 5 + 10 + 5 + 7,5 + 2,5 = %80, yani 96 soru (hesap). İYÖS'e çalıştığın her dört sorudan üçünden fazlası, idari yargı yazılısında da karşına çıkacak bir derse aittir. Geri kalan %20 (Türk İdari Teşkilatı, Anayasa Yargısı, Ceza Yargılama Usulü, İmar ve Çevre, Hukuk Felsefesi, Genel Kamu, Sosyal Güvenlik) yalnız İYÖS'e özgüdür. Bu ayrım bir çalışma sırası önerir: ortak çekirdeği önce kur, İYÖS'e özgü dersleri sınava yakın tamamla. Bu bir öneridir, resmî bir program değildir.

Puan nasıl hesaplanır? 70, 84 doğru değil

2026-İYÖS'te ham puan doğru sayısıdır ve 100'lük puan şu formülle hesaplanır:

Puan = 70 + 30 × [7(HP − X) − S] ÷ [7(B − X) − S]

HP adayın ham puanı, X ham puanların ortalaması, S standart sapması, B en yüksek ham puandır. Formül 2026-HMGS/2 ve 2026-İYÖS'ün ortak kılavuzuyla geldi. HMGS'nin önceki oturumlarında her soru eşit değerdeydi ve 70 puan 120 soruda 84 doğruya karşılık geliyordu; o hesap artık geçerli değil. Yeni formülde 70 alabilmek için ham puanın ortalama + standart sapmanın yedide birine ulaşması gerekir; en yüksek ham puanı alan aday 100 alır.

Örnek (varsayımsal, gerçek veri değil): Bir oturumda ortalama 60 doğru, standart sapma 14 olsun. Eşik 60 + 14 ÷ 7 = 62 doğru olur. Ortalama 75 olsaydı eşik 77 doğruya çıkardı. Yani baraj o yıl sınava girenlerin dağılımına bağlıdır. İYÖS'ün aday havuzu küçüktür: 2025-İYÖS'e 1.267 kişi başvurdu. Eşiğin hangi doğru sayısına denk geleceğini önceden bilmenin yolu yoktur. Formülün mantığını puan hesaplama sayfasında HMGS üzerinden ayrıntılı gördük; kural iki sınavda aynıdır.

Takvim ve ücret (2026-İYÖS)

Ücret 1.800 TL'ydi; geç başvuru gününde %50 artırımlı, yani 2.700 TL (hesap: 1.800 × 1,5). Sorulara itiraz sınav tarihinden itibaren 3 iş günü, sonuca inceleme başvurusu sonuçtan itibaren en geç 10 gündür. 9 sınav merkezi Adana, Ankara/Çankaya, Antalya, Diyarbakır, Erzurum, İstanbul-1, İstanbul-3, İzmir/1 ve Samsun'dur. Sonuçlar HMGS ile aynı duyuruyla geldi; ÖSYM'nin sonuç duyurusunda ortalama, standart sapma ya da aday sayısı yer almıyor (22 Ekim 2026 itibarıyla), bu yüzden baraj eşiğinin kaç doğruya denk geldiği bilinmiyor; kesin puanın sonuç belgende yazar. Cevap kâğıdın ve cevapların 21 Ekim 2026 11.15'ten itibaren 10 gün süreyle ais.osym.gov.tr'de görüntülenebilir. Sonuç belgesinin nasıl okunacağını sonuçlar ne zaman açıklanır sayfasında anlattık.

İYÖS'ü geçtin: sonra ne olur?

İYÖS başarısı tek başına bir kadro vermez; idari yargı hâkim yardımcılığı yazılı sınavına başvurma hakkı verir. Sonraki yol hâkimlik sınavı serisindeki yoldur: yazılı, mülakat, nihai sıralama. Hukuk dışından gelen aday için iki ek kural var:

• İlanın 70 şartı. A-2025 hâkimlik ilanı, İYÖS şartına tabi adaylardan İYÖS'ten en az 70 puan istedi. İYÖS puanı yazılı sınav puanına eklenmez; yalnız başvuru şartıdır.
• %20 sınırı. Kanuna göre her dönemde hukuk dışından alınacak idari yargı hâkim yardımcısı sayısı, o dönem alınacak sayının %20'sini geçemez. A-2025'te idari yargı kadrosu 50'ydi, buna göre hukuk dışından en çok 10 kişi alınabilirdi (hesap: 50 × 0,20). A-2023'te kadro 100 olduğu için sınır 20'ydi.

Kıyas için: 2025'te İYÖS'e 1.267, idari yargı yazılı sınavına 7.481 başvuru yapıldı. Bunlar ayrı sınavların başvuru sayılarıdır; idari yargı başvurularının kaçının hukuk dışından geldiği resmî kaynakta yok, o yüzden "kadro başına kaç aday" hesabı yapılamaz.

İYÖS'ten muaf mısın? Karar akışı

İYÖS şartı herkese değil, yalnız belirli bir gruba uygulanır. Eşikler HMGS'dekiyle aynıdır.

1. Lisans alan kodun yalnız 3209 (Hukuk) mu? Evet ise İYÖS değil HMGS. Başvurun sistemce engellenir.
2. Siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ya da maliye alanında en az dört yıllık öğrenim gördün mü? Hayır ise idari yargı hâkimliği yolu kapalı.
3. Fakülteye 24 Ekim 2019'dan önce mi kayıt oldun? Evet ise mezuniyet tarihine bakılmaksızın İYÖS'ten muafsın.
4. 31 Mart 2024'ten önce mi mezun oldun? Evet ise kayıt tarihine bakılmaksızın muafsın.
5. İkisi de hayır mı? İYÖS'ten başarılı olman gerekir. Son sınıftaysan ancak sınav tarihinde mezun olmuş olacaksan başvurabilirsin; şartı taşımadan girenin sınavı, yeterli puan alsa bile geçersiz sayılır.

Eşiklerin ayrıntısını ve sık karışan durumları muafiyet sayfasında tablolarla anlattık.

Sık yapılan hatalar

• "İYÖS, HMGS'nin kolay versiyonu." Soru sayısı ve süre aynı, ders ağırlıkları farklı. Vergi, Maliye-Ekonomi ve Türk İdari Teşkilatı gibi HMGS'de az ya da hiç olmayan alanlar ağırlık taşır.
• "İYÖS'ü geçersem avukatlık stajına başlarım." Avukatlık ve noterlik stajı HMGS ister.
• "İYÖS puanım hâkimlik sıralamasına eklenir." Hayır, yalnız başvuru şartıdır.
• "70 için 84 doğru yeter." 2026'dan itibaren baraj, aday dağılımına bağlı formülle belirlenir.
• "Hukuk mezunuyum ama İYÖS'e de girerim." 3209 alan kodlu adayın İYÖS başvurusu engellenir.
• "İdari yargıya hukuk dışından istediği kadar aday alınır." Kanuni sınır alınacak sayının %20'sidir.

Sonraki adım

İYÖS, idari yargı yolunun ilk eşiğidir. Sonrasını hâkimlik sınavı serisinden izleyebilir, yazılı puanın nasıl kurulduğunu yazılı sınav adımında görebilirsin. HMGS'nin genel yapısı için HMGS rehberine, pratik için denemelere bak.